"De Ras" in het Nederlandse taalgebied

In augustus 2003 verscheen het boek onder deze naam, van de hand van Bento de Ras in Berlicum. In dat boek wordt een beschrijving gegeven van de familie die in 1008 haar oorsprong vond in het Noord-Franse dorp Râches.
Hieronder een heel kort uittreksel.
Van Derasse naar De Ras.
De genealogie van De Ras in Nederland begint rond 1641 als Pierre de Rasse, geboren in Offerkerque bij Calais, wordt ingeschreven in de Église Wallonie te Leiden. In 1651 gaat hij in Leiden in ondertrouw met Jacquemijne Bouleijn, geboren in de omgeving van Lille. Zij trouwen in Lille. 

Afschrift van Kerkelijk Ondertrouwregister L.0 F.220 van de Waalse kerk te Leiden datum 28 april 1651 van Piere de Rasse met Jeacquemyne Bouleyn.

De verhuizing van Pierre naar Leiden hing waarschijnlijk samen met het feit dat er in die stad tegen het einde van de 80 jarige oorlog een groot tekort was aan textielarbeiders. En aangezien er in Noord Frankrijk onder de textielarbeiders veel Hugenoten waren die hun leven niet meer zeker waren lag Leiden als vluchtbestemming voor de hand. Ook in die tijd waren er dus asielzoekers….. 
Het is echter ook goed mogelijk dat Pierre via Engeland gevlucht is want Op 12 mei 1632 komt de naam Pierre De Rasse voor als vader van een dopeling in the Wallon Or Strangers Church in Canterbury. 
Op ongeveer gelijke wijze is de naam De Ras ook in België terechtgekomen. De meeste wonen in en rond het Franstalige Tournai met de naam De Rasse en Derasse. In het Nederlandse taalgebied werd de naam aangepast. 

Het onderzoek naar de herkomst van onze naam heeft aangetoond dat alle nu in leven zijnde mensen met de familienaam “De Ras” in Nederland van deze Pierre de Ras afstammen.
Overigens wachten nog meer dan 100 “losse” naamgenoten die ooit in plaatsen als Grave en Amsterdam hebben gewoond nog op aansluiting; schijnbaar bevat het bloed van de onderzochte personen een bestanddeel dat reislust opwekt en bevorderlijk is voor verplaatsingsdrang.

De oorsprong moest dus in Frankrijk gezocht worden. Bekend was dat er in Frankrijk veel mensen de achternaam “Derasse” dragen, maar het heeft jarenlang geduurd voordat we de verwantschap tussen deze familie en onze Pierre hebben kunnen aantonen.
Dat dat toch gelukt is is te danken aan Daniël DeRasse uit Houlgate, nabij Caen in Frankrijk. Hij heeft van het onderzoek van die naam zijn levenswerk gemaakt en heeft in de afgelopen jaren de archieven van vrijwel alle Noord-Franse en Zuid-Belgische steden diverse malen bezocht.
De resultaten van deze onderzoekingen zijn samengevat in 3 rijk geïllustreerde boekdelen van flinke omvang en omvat de periode 1008-1550. Binnenkort verschijnt het vierde deel dat de periode 1550 – 1650 omvat.
Het was dan ook een bijzonder moment toen de schrijver van het Nederlandse boek op 11 september 2000 het bericht van Daniël ontving dat de verwantschap was aangetoond in een brief die begon met de aanhef “Monsieur et sans doute cher cousin(zonder twijfel beste neef)”.

De plaats van oorsprong.
Indien men de Route Departementale 917 van Douai naar Orchies neemt, passeert men vlakvoor een bebouwde kom een stalen brug met de allure van een Pégasus Brug(in 2001 vervangen) over een schijnbaar ogend kanaal, dat in feite het riviertje de Scarpe is.
Aan de andere zijde van de brug een plaatsnaambordje waarop Râches vermeld staat.

De kerk van van Râches in 2000

De brug te Râches over de Scarpe is een historische oeververbinding. In 1297 passeerde het leger van Philip de Schone deze oeververbinding en in 1676 het leger van Lodewijk XIV.
De plaats van deze brug werd langere tijd Le Pont de Raisse genoemd.
Niets herinnert meer aan het jaar 1008, de tijd van Boudewijn IV met de mooie baard (Baudouin IV à la Belle Barbe), toen op enkele honderden meters vanaf deze plaats een kunstmatige heuvel(une motte), werd opgeworpen, en daarmee was hij kasteelheer van Râches, oftewel “De Râches”. En ziedaar: via een asielzoeker uit 1651 hebben we toch een adellijke herkomst uit het jaar 1008 kunnen aantonen!
Eerst in houten, daarna in stenen uitvoering werd op deze heuvel een versterking gebouwd. Deze versterkingen werden ook wel château à motte genoemd. 
In Coutiches nabij Râches bevindt zich nog het restant van een soortgelijke heuvel, de Motte d’Hellignies. De diameter van die heuvel is ca. 60 meter en de hoogte is nu nog drie tot vier meter.
De iets noordelijker gelegen bossen in de streek La Pévèle waren de leverancier van het oorspronkelijke bouwmateriaal, het hout. Toevallige omstandigheid, er was veel eikenhout.Het gehele terrein werd omgeven met een palissade-omheining.
Daarbinnen bevond zich de heuvel en de “Basse Cour”, de lage binnenplaats, waar zich de stallen en bijgebouwen bevonden. Deze oorspronkelijk houten bouwsels bestonden reeds uit meerdere verdiepingen. In een later stadium zijn deze in steen uitgevoerd.
Uit een telling van 1402 blijkt dat het domein ”intra muros” zich uitstrekte over een oppervlakte van ca. 11,54 ha. Met inbegrip van tuinen, omheinde ruimten, lanen en water.
Op een kadastrale kaart uit 1829 staat tussen grachten nog ”emplacements du château” vermeld.
Tot circa 3 eeuwen geleden hebben resten hiervan bestaan totdat in 1657 op bevel van de Zonnekoning, Lodewijk XIV afbraak plaatsvond. De laatste overblijfselen, een vleugel en enkele muurrestanten, verdwenen ten tijde van de Franse Revolutie.


Het wapen van de kasteelheren van Râches

Het is lang geleden dat de afstammelingen van de Kasteelheren van de drie kepers, ”aux trois chevrons”, vertrokken zijn om zich elders te vestigen, eerst in Raimbeaucourt, later in Douai, Lille, Cambrai, in Picardie en in Tournai waar de naam “De Rasse” nog veelvuldig voorkomt.
De naam is ook uitgewaaid over overige delen van Frankrijk, Nederland, België, Spanje, de Verenigde Staten en Latijns Amerika in diverse schrijfwijzen : De Rache, De Rasche, De Rage, De Raisse, De Raysse, DeResse, De Rasce, De Rasche, De Rasse, Derasse, Deras, Drache, Drasse, Dras, De Raes en in Nederland en Belgie” “de Ras”.
Er is geen verband tussen de namen “De Ras” en “Ras”, een naam die in de meeste gevallen van Duitse oorsprong is.

De volledig stamboom van De Ras zult u niet op internet aantreffen, al is het maar vanwege de wet bescherming persoonsgegevens, maar als u geïnteresseerd bent in alle De Ras-sen die voorzover bekend ooit in Nederland gewoond hebben en de verhalen die met hen verbonden zijn dan moet u zeker het in de aanhef van dit artikel genoemde boek aanschaffen. Hier volstaan we met een opsomming van alle nakomelingen van Pierre de Rasse die ook de voorouders waren van Eduard de Ras wiens foto u op de homepage aantreft.